1.TÁC NHÂN GÂY BỆNH ĐẠO ÔN

Bệnh đạo ôn do nấm Pyricularia grisea gây ra, trong giai đoạn sinh sản hữu tính là một nấm nang có tên là Magnaporthe grisea.

Bên cạnh đó, nấm gây bệnh đạo ôn tiết ra bên ngoài các độc tố như piricularin và axit picolinic. Hai loại độc tố này hòa tan trong nước, lan ra chung quanh làm chết tế bào lá lúa và hình thành vết bệnh có hình mắt én.

2. TRIỆU CHỨNG

Vết bệnh ban đầu mới xuất hiện có màu trắng chuyển dần thành màu nâu nhỏ bằng đầu kim. Vết bệnh nhanh chóng lan rộng, có hình thoi màu nâu nhạt, rộng ở phần giữa, nhọn ở 2 đầu, giữa vết bệnh màu xám tro, xung quanh nâu đậm, vòng ngoài cũng có màu nâu vàng nhạt. Khi bệnh nặng các vết bệnh nối liền nhau tạo thành những vết lớn làm cho lá bị cháy (gọi là bệnh cháy lá). Nơi bị nhiễm nặng có thể bị cháy trụi hoàn toàn, từ đó làm cho bộ rễ bị thối và lúa không hồi phục

3. NHẬN BIẾT BỆNH ĐẠO ÔN

- ĐẠO ÔN TRÊN LÁ

Khi bệnh đạo ôn gây hại trên lá sẽ xuất hiện vết bệnh hình bầu dục hai đầu kéo dài ra dọc theo gân lá, màu nâu, tâm trằn xám, giống hình mắt người. Vết bệnh thường bắt đầu từ một vết nhỏ có màu trắng, sau đó tiến dần thành một chấm màu nâu đỏ như đầu kim và phát triển thành vết bệnh điển hình.

Theo thời gian, vết bệnh đạo ôn tiếp tục lan lớn ra và liên kết với các vết bệnh gần đó tạo thành phần lá chuyển sang màu nâu. Trường hợp gây hại nặng hơn sẽ làm phần lá bị cháy khô và làm chết cả bụi lúa.

- ĐẠO ÔN CỔ LÁ

Bệnh đạo ôn cổ lá thường xuất hiện khi điều kiện thời tiết bất lợi và trên một số giống lúa điển hình. Bệnh đạo ôn cổ lá có đặc điểm phân biệt bằng các vết bệnh đạo ôn gây hại trên lúa tạo ra vết màu nâu nơi cổ lá làm lá lúa bị gãy gục. Sau đó vài ngày, những cổ lá bị nhiễm bệnh sẽ cháy khô.

Điều kiện để triệu chứng đạo ôn cổ lá xuất hiện là những giống lúa mẫn cảm với loại bệnh này, trên lá ó vết bệnh đạo ôn và có mưa đêm nhẹ hoặc có sương mù dày cả đêm.

- ĐẠO ÔN NHÁNH GIÉ

Sau khi gié cuối xuống, còn được gọi là "cong trái me", nấm bệnh đạo ôn tấn công lên các nhánh nhỏ của gié lúa làm lững hạt (hạt lúa không no tròn).

- ĐẠO ÔN CUỐNG HẠT

Đạo ôn cuống hạt tấn công lên cuống hạt vào giai đoạn cong trái me trở về sau, làm lững hạt. Đây cũng là nguyên nhân quan trọng làm hạt bị rụng nhiều khi thu hoạch. Nhiều nhà nông còn gọi đây là hiện tượng "muối hạt".

4. BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ

Để phòng trừ bệnh đạo ôn, cần áp dụng các biện pháp tổng hợp:

- Luân canh cây lúa với cây trồng cạn để tiêu diệt bào tử nấm tồn tại trong tàn dư thực vật.

• - Vệ sinh đồng ruộng: sau khi thu hoạch nên cày vùi rơm rạ, dọn sạch tàn dư, cỏ dại đem ra khỏi ruộng…

- Chọn giống ít nhiễm với bệnh đạo ôn, mật độ gieo sạ vừa phải, xử lý hạt giống trước khi gieo bằng Agrilife 100SL.

• - Bón phân cân đối giữa đạm, lân, kali, không bón quá nhiều phân đạm, nhất là thời kỳ cuối đẻ nhánh và sau trổ. Nếu thấy ruộng bị bệnh mà thời tiết đang thuận lợi cho bệnh phát triển thì ngưng bón đạm, không để ruộng khô nước, và tiến hành phun thuốc phòng bệnh kịp thời.
•