Giai đoạn đòng 1 ly là gì?

Đòng 1 là thời điểm cây lúa bắt đầu phân hóa đòng bên trong thân. Khi bóc thân lúa ra sẽ thấy tim đòng nhỏ như “bùi nhùi” hoặc “tim đèn” vừa xuất hiện. Đây chính là bước khởi đầu hình thành bông lúa sau này.

Theo các chuyên gia nông nghiệp, giai đoạn này thường xuất hiện khoảng:

• 38 – 45 ngày sau sạ đối với giống ngắn ngày,
• tùy thuộc vào thời gian sinh trưởng của từng giống lúa. 

Nếu chăm sóc không đúng thời điểm, cây lúa rất dễ:

• giảm số hạt trên bông,
• lép vàng,
• bông nhỏ,
• giảm năng suất đáng kể.

Vì sao giai đoạn đòng 1 ly được xem là “chìa khóa vàng”?

Ở giai đoạn đòng 1, cây lúa bắt đầu phân hóa mầm hoa và hình thành cấu trúc bông. Đây là thời điểm nhu cầu dinh dưỡng tăng rất mạnh, đặc biệt là:

• đạm,
• kali,
• silic,
• trung vi lượng.

Nếu cung cấp dinh dưỡng hợp lý, cây sẽ:

• tạo bông to,
• tăng số hạt chắc,
• cứng cây,
• hạn chế đổ ngã,
• tăng khả năng chống chịu sâu bệnh. 

Ngược lại:

• bón phân quá sớm → đòng phân hóa kém,
• bón quá trễ → thiếu dinh dưỡng nuôi đòng,
• dư đạm → dễ lốp đổ, sâu bệnh và lép hạt. 

Dấu hiệu nhận biết lúa vào giai đoạn đòng 1 ly

Nông dân có thể nhận biết bằng một số dấu hiệu phổ biến như:

• lá lúa đứng hơn,
• thân cây mập,
• ruộng bắt đầu xuống màu nhẹ,
• bóc thân thấy tim đòng nhỏ khoảng 1 – 3 mm.

Theo khuyến cáo kỹ thuật, thời điểm tốt nhất để bón phân đón đòng là khi tim đòng đạt khoảng 1 – 3 mm.

Ngoài ra, nhiều nông dân miền Tây thường gọi giai đoạn này là:

• “có bùi nhùi”,
• “có tim đèn”,
• “tượng đòng”.

Kỹ thuật chăm sóc lúa giai đoạn đòng 1 ly

Để đạt năng suất cao, bà con cần chú ý một số kỹ thuật quan trọng:

Bón phân cân đối

Ở giai đoạn đòng 1 nên ưu tiên:

• kali giúp cứng cây, chắc hạt,
• đạm vừa phải để nuôi đòng,
• bổ sung silic và canxi giúp hạn chế đổ ngã.

Không nên bón quá nhiều ure vì dễ làm lúa xanh rậm, kéo dài sinh trưởng và tăng nguy cơ sâu bệnh.

Quản lý nước hợp lý

Giữ mực nước ổn định khoảng 3 – 5 cm giúp cây hấp thu dinh dưỡng tốt hơn. Tránh để ruộng khô hạn hoặc ngập sâu kéo dài trong giai đoạn làm đòng.

Theo dõi sâu bệnh

Đây là giai đoạn nhiều đối tượng gây hại phát sinh mạnh như:

• sâu cuốn lá,
• bệnh đạo ôn cổ bông,
• lem lép hạt,
• nhện gié.

Nếu không quản lý tốt sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ hạt chắc và chất lượng lúa.

Những sai lầm thường gặp khi chăm sóc lúa giai đoạn đòng 1 ly

Nhiều nông dân vẫn gặp một số sai lầm phổ biến như:

• bón đón đòng quá sớm,
• lạm dụng phân đạm,
• phun thuốc kích thích kéo dài đòng,
• giữ nước không hợp lý.

Theo khuyến cáo của ngành nông nghiệp, việc sử dụng thuốc kích thích làm đòng dài hơn không giúp tăng số hạt chắc mà còn có thể gây bất lợi cho cây lúa trong giai đoạn mẫn cảm.

Dự báo năng suất phụ thuộc lớn vào giai đoạn đòng 1 ly

Các chuyên gia đánh giá, năng suất lúa cuối vụ phụ thuộc rất lớn vào kỹ thuật chăm sóc ở giai đoạn đòng 1. Nếu quản lý tốt dinh dưỡng, nước và sâu bệnh, cây lúa sẽ cho bông khỏe, hạt chắc và tăng hiệu quả kinh tế cho nông dân.