Giai đoạn lúa chín đến thu hoạch là thời điểm cần được theo dõi kỹ để hạt tiếp tục vào chắc, hạn chế sâu bệnh và đảm bảo chất lượng lúa. Nếu quản lý nước không phù hợp, để sâu bệnh phát sinh hoặc thu hoạch quá sớm, năng suất và chất lượng hạt có thể bị ảnh hưởng.

1. Quản lý nước đúng thời điểm

Sau khi lúa trổ, cần điều chỉnh nước phù hợp với từng giai đoạn phát triển của hạt.

Ở thời kỳ chín sữa, có thể duy trì mực nước nông để cây tiếp tục nuôi hạt. Sang giai đoạn chín sáp, cần giảm dần lượng nước và bắt đầu rút nước khi lúa chuyển sang cuối giai đoạn chín sáp.

Khi lúa bước vào chín vàng và chín hoàn toàn, ruộng không cần duy trì nước. Chỉ cần giữ đất có độ ẩm phù hợp, giúp ruộng khô thoáng và thuận lợi cho thu hoạch.

Không nên để ruộng quá khô khi hạt vẫn đang phát triển, nhưng cũng tránh ngập nước kéo dài vì có thể làm ảnh hưởng bộ rễ, kéo dài thời gian chín và gây khó khăn khi thu hoạch.

2. Chú ý dinh dưỡng khi lúa vào chắc

Ở giai đoạn lúa chín, nhu cầu phân bón gốc không còn cao như các giai đoạn trước. Điều quan trọng là duy trì bộ lá còn hoạt động tốt để cây tiếp tục quang hợp và vận chuyển chất dinh dưỡng về hạt.

Bà con nên hạn chế bón đạm muộn và không nên bổ sung phân tùy tiện khi lúa đã gần chín. Nếu cần sử dụng dinh dưỡng bổ sung, nên căn cứ vào tình trạng ruộng và hướng dẫn kỹ thuật phù hợp.

3. Phòng trừ bệnh hại

Giai đoạn lúa chín vẫn có thể xuất hiện nhiều đối tượng gây ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng hạt như:

• Đạo ôn.
• Lem lép hạt.
• Bạc lá.
• Than vàng, than đen.
• Lúa von.
• Một số bệnh gây hại trên bông và hạt.

Đặc biệt, thời tiết mưa nhiều, ẩm độ cao có thể làm bệnh phát sinh thuận lợi hơn. Vì vậy, cần thường xuyên kiểm tra lá, bông và hạt để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.

Khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật ở giai đoạn gần thu hoạch, phải tuân thủ đúng thời gian cách ly và hướng dẫn trên nhãn. Không nên phun thuốc tùy tiện khi lúa đã gần thu hoạch.

4. Theo dõi sâu hại

Ngoài bệnh, bà con cũng cần chú ý các đối tượng như rầy nâu, rầy lưng trắng, bọ xít, sâu cuốn lá và chuột.

Nên thăm đồng thường xuyên để đánh giá mật độ thực tế. Chỉ xử lý khi sâu hại đạt mức cần thiết, ưu tiên các biện pháp quản lý tổng hợp để hạn chế ảnh hưởng đến môi trường và hệ sinh thái ruộng lúa.

5. Chuẩn bị thu hoạch đúng thời điểm

Khi phần lớn hạt trên bông đã chuyển sang màu vàng, hạt cứng và ruộng đạt độ chín phù hợp, bà con nên chủ động chuẩn bị thu hoạch.

Không nên để lúa quá chín ngoài đồng vì có thể làm tăng nguy cơ rụng hạt, đổ ngã, chim chuột gây hại và ảnh hưởng chất lượng hạt.

Trước khi thu hoạch, cần kiểm tra lại ruộng, đảm bảo máy móc và đường vận chuyển thuận lợi, hạn chế thất thoát sau thu hoạch.

Chăm sóc lúa giai đoạn chín đến thu hoạch cần tập trung vào 3 vấn đề chính: quản lý nước hợp lý, bảo vệ cây khỏi sâu bệnh và thu hoạch đúng thời điểm.

Khi lúa còn đang vào chắc, cần duy trì điều kiện thuận lợi để cây tiếp tục nuôi hạt. Khi lúa chuyển sang chín vàng, nên rút nước dần để ruộng khô thoáng và thuận tiện thu hoạch. Đồng thời, cần theo dõi sát sâu bệnh và tuân thủ thời gian cách ly nếu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Chăm sóc đúng ở giai đoạn cuối vụ sẽ giúp hạn chế thất thoát, bảo vệ chất lượng hạt và góp phần ổn định năng suất khi thu hoạch.