Lúa trổ bông là gì?

Lúa trổ bông là giai đoạn các đòng lúa bắt đầu thoát ra khỏi bẹ lá và tiến hành thụ phấn để hình thành hạt. Đây là thời điểm cây cần rất nhiều dinh dưỡng để nuôi bông và phát triển hạt lúa. Theo nhiều tài liệu kỹ thuật nông nghiệp, giai đoạn này ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ hạt chắc và chất lượng gạo sau thu hoạch.

Thông thường, thời gian lúa trổ bông dao động từ 90–120 ngày sau gieo sạ, tùy theo giống lúa và điều kiện canh tác. Các giống lúa ngắn ngày thường trổ sớm hơn so với giống dài ngày.

Dấu hiệu nhận biết lúa chuẩn bị trổ

Bà con có thể nhận biết giai đoạn lúa sắp trổ qua một số dấu hiệu sau:

• Lá đòng đứng thẳng và dày hơn
• Thân cây cứng, đòng bắt đầu lớn nhanh
• Quan sát thấy đòng lúa trong bẹ lá
• Lá quanh đòng có màu xanh đậm hơn bình thường
• Đòng bắt đầu nhú ra khỏi bẹ lá

Việc xác định đúng thời điểm lúa trổ giúp bà con chủ động bón phân, quản lý nước và phòng ngừa sâu bệnh hiệu quả hơn.

Kỹ thuật chăm sóc lúa giai đoạn trổ bông

1. Quản lý nước hợp lý

Ở giai đoạn lúa trổ, cây cần nước ổn định để vận chuyển dinh dưỡng nuôi đòng và hình thành hạt. Bà con nên:

Duy trì mực nước từ 3–5cm trong ruộng
Không để ruộng quá khô hoặc ngập sâu kéo dài
Hạn chế thay nước liên tục trong thời kỳ trổ bông

Đối với đất phèn, cần giữ nước liên tục để hạn chế hiện tượng phèn xì gây hại bộ rễ và ảnh hưởng đến quá trình trổ bông của cây lúa.

2. Bón phân đúng giai đoạn

Giai đoạn lúa trổ cần tăng cường Kali và trung vi lượng để giúp cây cứng khỏe, hạn chế đổ ngã và tăng tỷ lệ hạt chắc.

Một số dòng phân NPK chuyên dùng cho giai đoạn đón đòng – trổ bông thường có hàm lượng Kali cao giúp:

Đòng to, trổ đều

Hạt chắc, sáng gạo

Giảm lép lửng

Tăng khả năng chống chịu sâu bệnh và thời tiết bất lợi

Theo khuyến cáo kỹ thuật, giai đoạn bón đón đòng thường thực hiện khoảng 38–45 ngày sau sạ tùy giống lúa và thời vụ canh tác.

3. Bổ sung trung vi lượng

Ngoài NPK, cây lúa giai đoạn trổ còn cần bổ sung thêm Canxi, Bo và Silic để:

Giúp cứng cây, đứng lá

Hỗ trợ trổ bông đồng đều

Tăng khả năng thụ phấn

Hạn chế nghẹn đòng và lép hạt

Việc bổ sung Silic còn giúp cây tăng sức đề kháng, giảm tác động từ sâu bệnh và điều kiện thời tiết bất lợi.

4. Phòng trừ sâu bệnh giai đoạn lúa trổ

Đây là thời điểm nhiều đối tượng sâu bệnh dễ phát sinh như:

Đạo ôn cổ bông

Lem lép hạt

Rầy nâu

Sâu cuốn lá

Bà con nên thường xuyên thăm đồng để phát hiện sớm và xử lý kịp thời, tránh ảnh hưởng đến quá trình trổ và hình thành hạt.

Ngoài ra, cần hạn chế bón thừa đạm vì sẽ làm cây mềm yếu, dễ nhiễm bệnh và tăng nguy cơ đổ ngã khi gặp mưa gió lớn.

Những lưu ý quan trọng khi lúa trổ bông

Không phun thuốc hoặc phân bón lá vào thời điểm lúa đang nở hoa rộ giữa trưa
Không để ruộng thiếu nước trong giai đoạn trổ
Hạn chế tác động mạnh vào ruộng làm ảnh hưởng quá trình thụ phấn
Theo dõi thời tiết để chủ động phòng bệnh đạo ôn cổ bông

Chăm sóc đúng kỹ thuật trong giai đoạn này sẽ giúp tăng tỷ lệ hạt chắc, giảm lép và nâng cao chất lượng lúa thương phẩm.

Giai đoạn lúa trổ bông đóng vai trò quyết định đến năng suất cuối vụ. Việc quản lý nước hợp lý, bón phân cân đối và bổ sung dinh dưỡng đúng thời điểm sẽ giúp cây lúa khỏe mạnh, trổ đồng đều và cho hạt chắc mẩy.

Chủ động chăm sóc tốt giai đoạn lúa trổ – Bông to, hạt chắc, mùa màng bội thu!