Bón thúc là một trong những khâu quan trọng quyết định khả năng sinh trưởng, đẻ nhánh, làm đòng và hình thành năng suất của cây lúa. Mỗi giai đoạn phát triển của lúa đều có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau, vì vậy việc bón phân đúng thời điểm và cân đối giữa đạm (N), lân (P) và kali (K) sẽ giúp cây hấp thu hiệu quả, hạn chế thất thoát phân bón và tăng năng suất. Áp dụng nguyên tắc bón phân đúng thời kỳ sinh trưởng còn giúp cây lúa khỏe, tăng sức chống chịu sâu bệnh và giảm chi phí sản xuất.

Giai Đoạn 1: Bón Thúc Sau Sạ 7–10 Ngày

Đây là thời điểm cây lúa bắt đầu bén rễ và hồi xanh. Bộ rễ còn non nên cần được cung cấp dinh dưỡng để kích thích phát triển.

Mục tiêu của lần bón thúc đầu tiên là:

• Kích thích ra nhiều rễ non.
• Giúp cây bén rễ nhanh.
• Tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng.
• Tạo điều kiện cho cây phát triển đồng đều.

Ở giai đoạn này, bà con nên bón lượng phân vừa đủ, tránh bón quá nhiều đạm vì có thể làm cây yếu và dễ phát sinh sâu bệnh.

Giai Đoạn 2: Bón Thúc Đẻ Nhánh (18–25 Ngày Sau Sạ)

Đây là giai đoạn quyết định số chồi hữu hiệu trên mỗi khóm lúa.

Việc bón thúc đúng thời điểm sẽ giúp:

• Tăng khả năng đẻ nhánh.
• Hình thành nhiều chồi hữu hiệu.
• Lá xanh khỏe, quang hợp mạnh.
• Bộ rễ tiếp tục phát triển, nâng cao khả năng hấp thu dinh dưỡng.

Bón phân cân đối trong giai đoạn này giúp cây sinh trưởng mạnh nhưng vẫn cứng cây, hạn chế đổ ngã về sau.

Giai Đoạn 3: Bón Nuôi Đòng (35–45 Ngày Sau Sạ)

Khi lúa bắt đầu phân hóa đòng, nhu cầu dinh dưỡng tăng cao để hình thành bông và số hạt trên bông.

Mục đích của lần bón này là:

• Nuôi đòng to, khỏe.
• Tăng số hạt chắc trên bông.
• Hạn chế hiện tượng lép hạt.
• Tăng khả năng vận chuyển dinh dưỡng lên bông.

Đây là giai đoạn rất quan trọng vì ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất thu hoạch.

Giai Đoạn 4: Bón Trước Trổ

Trước khi lúa trổ từ 7–10 ngày, cây cần được bổ sung dinh dưỡng để chuẩn bị cho quá trình trổ bông và thụ phấn.

Việc chăm sóc đúng giai đoạn sẽ giúp:

• Bông lúa trổ đồng đều.
• Tăng tỷ lệ thụ phấn.
• Hạn chế lép lửng.
• Giữ lá đòng xanh lâu, tăng khả năng quang hợp.

Đồng thời, cần theo dõi sâu bệnh để bảo vệ lá đòng và cổ bông trong thời kỳ mẫn cảm.

Giai Đoạn Sau Trổ – Nuôi Hạt

Sau khi lúa trổ đều, cây cần tiếp tục duy trì bộ lá khỏe để vận chuyển dinh dưỡng vào hạt.

Nếu được cung cấp dinh dưỡng hợp lý, cây sẽ:

• Vào chắc hạt nhanh.
• Hạt to, mẩy và nặng ký.
• Giảm tỷ lệ lép.
• Chín đồng đều, nâng cao chất lượng lúa.

Ở giai đoạn này, không nên bón quá nhiều đạm vì dễ làm lúa xanh kéo dài, tăng nguy cơ đổ ngã và sâu bệnh.

Những Lưu Ý Khi Bón Thúc Cho Lúa

Để phân bón phát huy hiệu quả cao, bà con cần:

• Bón đúng thời điểm sinh trưởng của cây.
• Bón cân đối giữa đạm, lân và kali.
• Điều chỉnh lượng phân theo chân đất và giống lúa.
• Kết hợp quản lý nước hợp lý để hạn chế thất thoát dinh dưỡng.
• Thường xuyên thăm đồng để điều chỉnh lượng phân khi thời tiết thay đổi hoặc sâu bệnh phát sinh.

Ngoài ra, nên áp dụng nguyên tắc "5 đúng" trong sử dụng phân bón gồm: đúng loại đất, đúng loại cây, đúng liều lượng, đúng thời điểm và đúng phương pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng phân và hướng đến canh tác bền vững.

Bón thúc đúng theo từng thời kỳ sinh trưởng là giải pháp quan trọng giúp cây lúa phát triển khỏe, đẻ nhánh mạnh, nuôi đòng tốt và vào chắc hạt hiệu quả. Kết hợp bón phân cân đối với quản lý nước, chăm sóc đồng ruộng và phòng trừ sâu bệnh sẽ giúp cây lúa tận dụng tối đa dinh dưỡng, giảm chi phí sản xuất và đạt năng suất, chất lượng cao khi thu hoạch.