Bệnh Lem Lép Hạt Là Gì?

Lem lép hạt là hiện tượng hạt lúa xuất hiện các vết màu nâu, đen hoặc sậm màu trên vỏ trấu, đồng thời làm giảm tỷ lệ hạt chắc trên bông. Bệnh thường xuất hiện từ giai đoạn lúa trổ bông đến chín sữa và phát sinh mạnh trong điều kiện thời tiết mưa nhiều, ẩm độ cao.

Các tác nhân gây bệnh phổ biến gồm:

• Nấm Fusarium spp.
• Bipolaris oryzae
• Curvularia lunata
• Pyricularia oryzae
• Alternaria spp.
• Vi khuẩn Burkholderia glumae
• Pseudomonas glumae
• Nhện gié gây hại gián tiếp trên bông lúa. 

Vì Sao Mùa Mưa Bão Là Thời Điểm Bệnh Bùng Phát Mạnh?

Mưa kéo dài làm giảm cường độ ánh sáng, cây lúa quang hợp kém và sức đề kháng suy giảm. Bên cạnh đó, độ ẩm cao tạo điều kiện thuận lợi cho bào tử nấm và vi khuẩn phát triển, lây lan nhanh qua nước mưa và gió. Đây là nguyên nhân khiến bệnh lem lép hạt thường xuất hiện nặng ở giai đoạn lúa trổ bông, ngậm sữa và vào chắc.

Tác Hại Của Bệnh Lem Lép Hạt

Khi bệnh phát sinh trên diện rộng, cây lúa có thể gặp nhiều thiệt hại như:

• Giảm tỷ lệ hạt chắc trên bông.
• Gia tăng hạt lép và hạt lửng.
• Giảm trọng lượng hạt.
• Hạt lúa bị đổi màu, giảm chất lượng gạo.
• Giảm giá trị thương phẩm và lợi nhuận của người trồng lúa. 

Biện Pháp Ngăn Chặn Bệnh Lem Lép Hạt Hiệu Quả

Chọn Giống Và Xử Lý Hạt Giống

Sử dụng giống sạch bệnh, có nguồn gốc rõ ràng và xử lý hạt giống trước khi gieo giúp hạn chế nguồn bệnh ngay từ đầu vụ. Không nên sử dụng giống thu từ những ruộng đã bị nhiễm bệnh lem lép hạt nặng.

Bón Phân Cân Đối

Không bón thừa đạm vì sẽ làm cây xanh rậm, mềm yếu và dễ nhiễm bệnh. Cần tăng cường kali, silic và các nguyên tố trung vi lượng giúp cây cứng khỏe, tăng sức chống chịu với điều kiện thời tiết bất lợi.

Duy Trì Bộ Lá Đòng Xanh Khỏe

Bộ lá đòng là nguồn cung cấp dinh dưỡng chính cho quá trình hình thành và nuôi hạt. Một bộ lá đòng xanh khỏe, đứng lá và ít sâu bệnh sẽ giúp cây quang hợp tốt hơn, tăng khả năng vận chuyển dinh dưỡng và hạn chế tỷ lệ lép lửng cuối vụ.

Quản Lý Nước Hợp Lý

Trong mùa mưa cần chủ động tiêu thoát nước nhanh khi ruộng bị ngập úng, tránh để bộ rễ bị thiếu oxy và giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng.

Phòng Bệnh Đúng Thời Điểm

Các chuyên gia khuyến cáo nên tập trung bảo vệ bông lúa vào các thời điểm quan trọng:

• Trước trổ 5–7 ngày.
• Giai đoạn lúa trổ 3–5%.
• Giai đoạn lúa trổ đều.
• Giai đoạn ngậm sữa. 

Việc phòng bệnh sớm giúp hạn chế sự xâm nhập của nấm và vi khuẩn lên bông lúa, giảm đáng kể tỷ lệ lem lép hạt khi thu hoạch.

Mùa mưa bão là thời điểm bệnh lem lép hạt phát sinh và gây hại mạnh nhất trên cây lúa. Để bảo vệ năng suất và chất lượng hạt lúa, bà con cần áp dụng đồng bộ các biện pháp như sử dụng giống sạch bệnh, bón phân cân đối, duy trì bộ lá đòng khỏe, quản lý nước tốt và phòng bệnh đúng thời điểm. Chủ động phòng ngừa từ sớm luôn là giải pháp hiệu quả và tiết kiệm chi phí hơn so với xử lý khi bệnh đã bùng phát.